Yargı sisteminin daha etkin, hızlı ve öngörülebilir şekilde işlemesini amaçlayan 11. Yargı Paketi, ceza, infaz, icra, yargılama usulleri ve günlük hayatı doğrudan etkileyen birçok alanda önemli düzenlemeler içermektedir. Paket, hem uygulamada yaşanan sorunların giderilmesini hem de hukuki süreçlerde etkinliğin artırılmasını hedeflemektedir.

Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler

Yargı Paketi kapsamında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda bazı suçlara ilişkin cezalar artırılmıştır. Özellikle suç örgütleriyle mücadeleye yönelik düzenlemeler öne çıkmaktadır. Suç örgütlerinin çocukları suçta araç olarak kullanması hâlinde, örgüt yöneticileri açısından daha ağır cezalar öngörülmüştür. Ayrıca örgütün silahlı olması durumunda cezanın artırılacağı düzenlenmiştir.

Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun kapsamı genişletilerek, ses ve gaz fişeği atabilen silahlar da bu suç kapsamına alınmıştır. Bu suçun toplu alanlarda işlenmesi hâlinde verilecek cezanın artırılması da düzenlemeler arasındadır. Bunun yanında taksirle yaralama ve güveni kötüye kullanma suçlarına ilişkin cezalarda artışa gidilmiştir.

Ceza Muhakemesi ve Soruşturma Süreçleri

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, özellikle bilişim sistemleri kullanılarak işlenen suçlara ilişkin soruşturma süreçlerinin daha etkin yürütülmesi amaçlanmıştır. Suçtan elde edilen menfaatlerin bulunduğu hesaplar hakkında askıya alma ve el koyma tedbirlerine ilişkin düzenlemeler getirilmiş; banka ve finans kuruluşlarına, yargı mercilerinin talep ettiği bilgi ve belgeleri belirli süre içinde sunma yükümlülüğü tanınmıştır.

Ayrıca bölge adliye mahkemelerinin bozma yetkisinin kapsamı genişletilerek, istinaf incelemelerinin daha etkin şekilde yapılması hedeflenmiştir.

İcra ve İflas Hukukuna İlişkin Düzenlemeler

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, icra ihalelerinin sonuçlandırılması ve ihalenin feshi süreçlerinde önemli yenilikler getirilmiştir. İhalenin feshini talep edebilecek kişiler sınırlandırılmış; teminat ve harcın yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde yapılacak işlemler açıkça düzenlenmiştir.

Ayrıca ivazsız tasarrufların butlanına ilişkin hükümler yeniden ele alınmış, istinaf ve temyiz kanun yoluna başvurularda parasal sınırın belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağı kabul edilmiştir.

İnfaz Hukukuna İlişkin Düzenlemeler

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, belirli bir tarih ve öncesinde işlenen suçlar bakımından açık ceza infaz kurumuna ve denetimli serbestliğe daha erken ayrılabilme imkânı tanınmıştır. Ancak kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar bu düzenlemenin kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bu düzenlemeyle, infaz sisteminde denge sağlanması ve cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması amaçlanmaktadır.

Diğer Önemli Düzenlemeler

Yargı Paketi kapsamında, Türk Medeni Kanunu’nda önalım hakkına ilişkin değişiklikler yapılmış; belirli satış türlerinde önalım hakkının kullanılamayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca GSM hatlarına ilişkin olarak, abonelik işlemlerinde elektronik kimlik doğrulaması zorunluluğu getirilmiş, kullanılmayan hatlar ve yabancı uyruklu kişilerin hat edinimine ilişkin kurallar yeniden belirlenmiştir.

Bunun yanında, 2016 yılı öncesine ait genel sağlık sigortası prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesine ilişkin düzenleme de paket kapsamında yer almaktadır.

Sonuç

Yargı Paketi, birçok farklı kanunda yapılan değişikliklerle, yargı sisteminin daha etkin işlemesini, uygulamada yaşanan sorunların azaltılmasını ve kamu düzeninin güçlendirilmesini hedeflemektedir. Düzenlemelerin uygulamadaki etkileri, zaman içinde yargı kararları ve idari uygulamalarla daha net şekilde ortaya çıkacaktır.

Bu süreçte, hem bireylerin hem de kurumların hak kaybı yaşamaması adına, her somut olayın mevzuat ve güncel uygulamalar ışığında değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Kaynakça

Türkiye Barolar Birliği. “Kamuoyunda ‘11. Yargı Paketi’ Olarak Adlandırılan Kanun Resmî Gazete’de Yayımlanmıştır.” Barobirlik.org.tr,
https://www.barobirlik.org.tr/Haberler/kamuoyunda-11-yargi-paketi-olarak-adlandirilan-kanun-resmi-gazetede-yayimlanmistir-86169